Ndala 1-2-2025 NO 2

Hallo allemaal, Ik ben al weer een week in Ndala. Het is hier rustig in het ziekenhuis, omdat het regentijd is. Toch vliegt de tijd weer voorbij. De eerste gedachte over de afgelopen week is, dat het duidelijk regentijd is en dat er, sinds ik in Tanzania,  in West Tanzania in ieder geval genoeg regen
is gevallen. Hier hebben we bijna elke dag regen gehad en soms echt langdurig.
Alles staat vol plassen. Nu groeien de planten goed. M.n. de rijstverbouw gaat nu prima.

Vorige week zondag had ik op uitnodiging van zuster Florida om de lunch bij de zusters gebruikt. Zr Florida had toen father Alex Nduwayo gebeld en verteld, dat ik in Ndala was. Hij zei, dat hij naar Ndala kwam en dan zouden we elkaar treffen. Het bleek dat hij speciaal voor mij naar Ndala was gekomen. Hij kwam van een buitenstatie van zijn parochie in de buurt van Nzega. Dat is een paar uur rijden. Hij was er rond 17,00 uur. Ik was nog buiten het dorp aan het fietsen, toen hij me belde, dat hij aangekomen was. Het gaat goed met hem. Hij is nu met zijn thesis bezig. Nu moet er nog een
uitgever worden gevonden, die zijn onderzoek wil publiceren voor maximaal $500. Dat is wat hij er aan kan besteden. De tekst is min of meer klaar. Hij was dankbaar dat dit door ASBN ( een Arnhemse stichting) mogelijk is gemaakt. We hebben samen een biertje gedronken en daarna is hij weer naar Nzega terug gekeerd.
In de avond heb ik nog een glaasje wijn gedronken om de verjaardag van Hilde te vieren. Ik heb rond 19.00 uur nog naar huis gebeld, Het was een goede verbinding. Zo kon ik toch nog even aansluiten bij de party. De pocket wifi werkt goed, De verbinding is veel beter dan via de dongel.

Maandag 27 januari regende het veel. Het was donker en kil. Nadat ik vrijdag vooral druk was met me te installeren, was het maandag de vraag wat kan ik doen om me nuttig te maken. De medisch directeur besloot, dat ik met haar account kon gaan werken en daarna werd de IT deskundige in het ziekenhuis geroepen om me uit te leggen hoe het computer systeem werkt. Hij heeft me daarna goed uitgelegd hoe het programma werkt. Dit is nieuw. Drie jaar geleden was er nog geen medisch dossier in gebruik. Ik weet nu hoe het werkt en kan nu zelfstandig patiënten zien en ook documenteren. Na de uitleg werd ik naar een Clinical officer Reuben Orucha gebracht om de kennis in de praktijk
te brengen. Hij zette me op zijn stoel en ging er zelf naast zitten. Gelukkig kwamen er niet veel patiënten naar de polikliniek. Dus ik kon rustig beginnen zonder stress. Na de lunch schoof ik aan bij een andere clinical officer Kitula Anthony. Hij vroeg of ik dinsdag weer zou komen, want hij vond het leerzaam. Ik wees hem er op om gedisciplineerd te blijven en er voor te zorgen om toch steeds lichamelijk onderzoek te doen en niet alleen op het laboratorium en de röntgen te varen.
Daarna ging ik naar de kinderafdeling. Daar waren nu maar 5 bedden bezet van de 40 bedden. Een kind van 5 jaar was zelfs de vloer aan het vegen. Want ze mogen pas naar huis als er betaald is.

Dinsdagmorgen begon de dag met frustratie en ongemak. Het had de
hele nacht geregend en de elektriciteit was uit gevallen. Daardoor waren mijn telefoons allebei niet opgeladen. Ik sloot me aan bij een jonge dokter om visite te lopen op de kraam afdeling. Daar was een vrouw heel erg ziek, Ze had een paar maand geleden haar man verloren en nu had ze een keizersnede gehad wegens een intra-uterien gestorven kind. Ze had een infectie van de baarmoeder. Ze had ook nog hoge bloeddruk. Later in de week kreeg ze ook nog een eclamptisch insult en raakte ze bewusteloos. Daarna werd ze naar het Nkinga Hospital verwezen , waar ze een betere intensive care hebben.
Dinsdagmiddag kwam de regionale afdeling van de CCM op bezoek. De CCM is de socialistische partij in Tanzania , die sinds de onafhankelijkheid in 1960 aan de macht is. Er kwamen vier auto’s vol met bobo’s, Zr Christina vertelde, dat ze vriendelijk waren, maar Zr Florida had er niet veel vertrouwen in. Na de bijeenkomst werd er een boompje geplant.
Tot slot ben ik een oud verpleegkundige gaan opzoeken om haar foto’s te brengen van Hans Taks. Ze woonde nog in het oude huis . Ze is een nieuw huis aan het bouwen, maar dat was nog niet klaar. Drie jaar geleden stond het al overeind, maar er moesten nog cementen vloeren in komen. Het is nu een huis met ruiten er in. In het oude huis heeft ze alleen maar tralies in de ramen. We hebben weer even bijgepraat en alles over de kinderen besproken. Want ze werkte 50 jaar geleden ook in het ziekenhuis. Opvallend was dat ze sierplanten rond haar huis had staan. Ze hield van bloemen.

Woensdag 29 januari heb ik het ochtend spreekuur gedaan op de polikliniek samen met de clinical officer Zr. Jacklin Mabimbi. Het viel me weer op dat ze eigenlijk weinig lichamelijk onderzoek deed en met name de anamnese gebruikt.
Na 17 uur heb ik een paar oude bekenden gebeld, Maria Mathias , de oude hulp van 50 jaar geleden en daarna nog vele keren. Ik belde ook
Theodoor Kulinduka, die mij als Rural Medical Aid ooit heeft ingewerkt in Ndala. Beiden namen de telefoon niet op. Maar omdat het droog was ben ik er toch heen gefietst. Ik was nog maar een eindje op weg en ik vroeg de weg en een vrouw zei, dan moet je die meneer daar volgen. Dat bleek de jongste zoon van Theodoor Kulinduka te zijn, Deogratias. Hij bracht me eerst naar hun huis, maar omdat zijn vader nog niet terug was van een begrafenis , zijn we doorgefietst naar Maria Mathias. Daar waren wel kinderen aan het spelen. Maria was op het rijstveld bezig en werd snel opgehaald en kon ik haar gedag
zeggen en konden we even bij praten. Haar moeder was vorig jaar overleden op 85 jarige leeftijd. Maar ze bleven het huis van haar aanhouden. Deogratias Kulinduka heeft opleiding als een hospital administrator.
Hij had een tijd een baan bij een ziekenhuis van nonnen in Dar es Salaam. Wegens financiële problemen konden ze hem niet meer betalen. Nu is hij terug in Ndala. Hij woont bij zijn vader in en wil eventueel voor hem zorgen. Deogratias heeft geen gezin. Hij zei, dat je daar geld voor nodig hebt. Hij probeert nu een baan bij het ziekenhuis hier te krijgen. Hij zit nu in de proeftijd.
De kinderen van Maria Mathias hebben geen van allen een vaste baan. De dochter Noëlla had een computer cursus gedaan en is daarna verhuisd naar  Tanga, omdat ze daar meer kans had op een baan. Maar ze heeft ook geen vaste baan. Silvester, de oudste zoon woont officieel in Dar es Salaam, maar werkt nu samen met een vriend in Igunga in deze regio, omdat hier meer werk te vinden is dan in Dar es Salaam. Ook de schoonzoon, die bij Maria in woont heeft hier geen vast baan. Ze werken als dagloners.

Donderdagmorgen ging ik zoals gewoonlijk eerst naar de kinderafdeling afdeling kijken of er spoed gevallen zijn. Ik ging bij Kengela kijken, die vier jaar oud is en behandeld werd voor een sickelcel crisis. Ik vertrouwde het niet en bekeek het kind en dacht volgens mij is het nekstijf ook al had het geen koorts. Op het eind van de ochtend bespreking zei ik, dat ik een probleem had en dacht dat het kind nekstijf was. De medisch directeur Zr. Christina zei toen, dat we met zijn allen gingen kijken. Ze was zeer resoluut. Drie Tanzaniaanse artsen, ik , drie coassistenten en een assistant medical officer. Ze maakte er een leermoment van en men moest erkennen, dat ik gelijk had en dat er met spoed een lumbaal punctie gedaan moest worden. De vloeistof was inderdaad troebel. Dus ik had mijn aanwezigheid weer bevestigd. Gelukkig begint het kind nu op te knappen en was vanmiddag zelfs een beetje ondeugend en trok een kleed over zijn gezicht om zich voor mij te verbergen. En hij kon een beetje glimlachen. Na deze actie, ging ik visite lopen met dokter Jilala. Hij werd met spoed weggeroepen voor een vrouw, die een eclamptisch insult had na een keizersnede. Dit kan dodelijk zijn. Men was met velen bezig om dit te behandelen en zr. Christina besloot om haar naar het Nkinga Hospital te laten brengen, omdat ze daar een betere intensive care hebben. Verder zag we achter elkaar twee patiënten met open Tuberculose. Na vijven ben ik Theodoor Kulinduka gaan op zoeken. Hij was vroeger mijn rechter hand. Het was gezellig om alles nog eens door te praten, m.n. over
onze gezinnen. Hij heeft ook zorgen. Hij heeft twee zoons, die een alcohol probleem hebben. Daarna ben ik naar zijn schoondochter Christina gefietst, die daar ook in de buurt woont.

Ze was getrouwd met één van de zoons.
Het was natuurlijk duidelijk,waarom ze gevraagd had om bij haar langs te komen. Dat was niet alleen, omdat ze op de zelfde dag als Mabula was geboren. Ze verdient 100 000 TZS per maand, dat is ongeveer €40 . Ze heeft een dochter op een school voor laboratorium opleiding, Dat kost per jaar 500 000 TZS. Dat zijn 5 maand salarissen. Ze is drie jaar geleden begonnen om een nieuw huis te bouwen. Omdat het huidige huis allemaal barsten vertoont. Ze is bang, dat het zal instorten. Ze heeft geen cement voor de vloeren. De stenen zijn met klei gevoegd i.p.v. cement. Met hevige regens gaat dat loslaten. Dat moet bedekt worden met cement, zodat de regen er niet bij kan. Zelf zag ze er brood mager uit. Ze vroeg natuurlijk of ik haar kon helpen.

Vrijdagochtend worden altijd de patiënten besproken, die overleden zijn. Er was een kind overleden, die behandeld werd voor diarree, Het kind had volgens mij behandeld moeten worden voor Typoid fever. De Assistent medical officer op de kinderafdeling is onvoldoende getraind ook al is hij bijna
met pensioen. Dan is het goed omdat het te bespreken. Ik zou het kind geopereerd hebben en andere antibiotica gegeven hebben. Ondanks 4 antibiotica’s werd het kind niet goed behandeld. Aan mij was gevraagd of ik 10 bloeddruk meters en 10 saturatie meters uit Nederland kon meebrengen, want hier kunnen ze alleen maar Chinese merken krijgen en die zijn zo stuk. Gelukkig vond ik ze van Duitse makelij. Ze zijn er nu heel blij mee.

Gisteren, zaterdagmorgen ben ik weer gaan fietsen. Hier was het droog, maar onderweg miezerde het. Ik heb zo’n 30 km gefietst heen en terug. Ik zag niet veel bloemen en ook niet veel vogels. Maar op de terugweg was dat meer succesvol. Ik zag kleine bloemetjes, Ik zag prachtige blauwe vogeltjes, Cordon Bleus en een grote blauwe Kingfisher (een soort ijsvogel), diverse soorten ooievaars. Dus ik werd toch beloont voor de inspanningen.Gisteren op het eind van de middag ben ik nog een rondje door het centrum gelopen. Ik herinnerde me een man, die ik van Facebook ken. Pius Mgunda. Hij is kunstenaar. Tegenwoordig maakt hij beelden en schilderingen voor katholieke kerken. Hij wordt steeds beter. Dus ik ging kijken of hij thuis was. Ik was meteen welkom. Ik trof bij hem ook een priester, die ik van 50 jaar geleden kende, Father Athanas Deze was destijds de econoom van het bisdom Tabora, waar het ziekenhuis onder valt. Dat was een heel gezellig uur.

Woensdag hoorde ik al, dat er een crisis was bij de gezondheidszorg van Tanzania. Trump heeft de hulp, die Amerika gaf voor de behandeling van HIV gestopt. Het ziekenhuis had een zoom vergadering met het ministerie. Later hoorde ik dat ook van de directrice. Er zijn 2000 patiënten hier onder behandeling en dat wordt door 10 mensen gedaan, die allemaal hun salaris van
Amerika ontvangen. Vandaag was ik uitgenodigd door een secretaresse van de HIV afdeling.
Ze smeekte om hulp. Ze is bang voor het verliezen van haar baan. Ze heeft een dochter op een laboratoriumopleiding zitten. Als ze haar baan verliest, kan ze dat niet meer betalen. Haar zoon zit op een andere school. Die moet ze dan ook van school halen. Er lijkt nog geen zicht op een oplossing te zijn. Vanmorgen begon de directrice er ook al over. Ze had geen tijd om zich vandaag te ontspannen.

Zo zie je dat er hier genoeg te beleven valt en dat er zorgen genoeg zijn.
Velen werken hard, maar er is geen reserve om tegenslagen op te vangen.
Ik ben benieuwd of ik de komende weken een oplossing hoor.
Voor deze week, is dit weer genoeg. Ik ga mijn foto’s nog bekijken om er een
paar uit te zoeken.