Verslag uit Ndala Tanzania 2025 no 5

Er is weer een week voorbij gegaan en er zijn weer dingen gebeurd om te onthouden. Het is nu zaterdagmiddag, tijd om aan het laatste verslag vanuit Ndala te beginnen. En ik denk, dat dit überhaupt het allerlaatste verslag vanuit Ndala wordt. Ik ben 81 en ook al wordt ik hier overal met enthousiasme ontvangen, een keer is de laatste keer.
Zondag 16 februari heb ik grotendeels thuis doorgebracht. Ik ben vanmiddag bezig geweest om het verslag te schrijven en er foto’s bij te zoeken. Dat was om 17.00 uur klaar.
Ik had ’s morgens al een tijd met zr. Christina zitten praten bij de koffie. Ze had haar zorgen. Er zijn nu twee jonge dokters door het district naar Ndala gestuurd, omdat Ndala nog te weinig artsen heeft. Maar er zijn nog twijfels over hun inzet en dat ze nog te veel zelfstandig beslissingen nemen, waar ze nog niet genoeg ervaring voor hebben. De follow up van de patiénten laat te wensen over. Zr. Christina moet nu als medical officer in charge dingend doen, die niet leuk zijn en waar ze ook geen ervaring mee heeft. Zoals een jaar verslag schrijven en administratie doen.
Omdat ze jarig was en ik werd uit genodigd voor de avond, ben ik een cadeautje geen kopen. Ik vond een mooie omslag doek van wol voor als het ’s avonds koud is. Nu kun je dat niet voorstellen. Het is warm en je zou het liefst de airconditioner aanzetten. Maar die is er niet.
Ik heb nog een email gestuurd naar Amerika om de z.g. Silobags te bestellen. Ik heb er 4 besteld. Daar kunnen ze misschien een paar jaar mee vooruit. Ze zijn onsteriel en soms met kleine afwijkingen, maar ze worden gratis
opgestuurd. Om gesteriliseerde Silo bags te sturen zou dat $229 kosten. Terwijl het een paar speciaal gemaakte plastic zakjes zijn. Hier weten ze wel hoe ze die dingen steriliseren. Later in de week kreeg ik nog een mail, dat die dingen niet
naar een postbus worden gestuurd maar afgeleverd moeten worden. Ik heb ze geschreven, dat er hier geen straatnamen zijn en dat alles bij het postkantoor wordt afgeleverd. Ik kon ze gelukkig ook schrijven, dat ik een pakje uit Nederland had laten komen en dat dat goed is aangekomen. Daarna kreeg ik het antwoord, dat ze de Silo bags opsturen naar het opgegeven adres.
De verjaardag van zuster Christina werd rustig gevierd. Door een misverstand bleven de studenten weg. Later werd zuster Christina weggeroepen voor een spoedgeval. De maandag 17 februari verliep eigenlijk op de gebruikelijke manier.
De vrouw, waarvoor zuster Christina was geroepen werd voorbereid voor de operatie en werd tegen de ochtend geopereerd, maar ze heeft het niet gehaald.
Op het eind van de dag wou ik gaan fietsen, maar het begon donker te worden en ik moest halverwege terug keren om droog thuis te komen. Dat was net op tijd. Het is niet lekker om een tropische stortbui op je hoofd te krijgen. Bovendien onweert het dan meestal en moet je niet op de fiets zitten met je telefoon.
Nadat ik ’s avonds op het keyboard in de kapel van de zusters had gespeeld, verloor ik de huissleutel en kon ik niet naar binnen. Ik dacht dat ik de sleutel naast het pad in het gras laten vallen. Juist toen we het zoeken wilden
opgeven vond ik de sleutel in de tas met de pianoboeken. Dat was een hele opluchting.

Dinsdag 18 februari werd er een meisje van 9 jaar opgenomen met een hele ernstige bloedarmoede. Ze had geen malaria, maar waarschijnlijk had ze een sickelcel crisis. Dat komt hier in deze regio heel veel voor. Dat is een erfelijke ziekte en als je pech hebt, dat beide ouders de aanleg hebben, dan heb je vaak kans, dat het lichaam het bloed afbreekt en vaat afsluitingen veroorzaakt. Deze kinderen hebben vaak een bloedtransfusie nodig. Dat is hier tegenwoordig ook goed georganiseerd. Er is een soort bloedbank en als een patiënt bloed ontvangt, moet de familie zorgen, dat er donoren zijn, zodat de bloedbank weer wordt aangevuld. De kinderen met sikkelcelanemie hebben vroeg of laat grote problemen,
waar ze aan overlijden. Ze moeten in optimale gezonde conditie blijven.

Het bleef dinsdag droog en ik had met Stefano Ligwa afgesproken, dat we naar een plek zouden gaan, Ugawa,waar de witte paters het eerste kerkje in de omgeving hadden gebouwd Er was nu nog een kerkhofje, dat onderhouden wordt als monument. Het was een behoorlijk eind fietsen en het laatste stuk ging langs de rijstvelden en dat betekende natte voeten krijgen. Tot overmaat van ramp kreeg Stefano ook nog een puncture, ofwel een lekke band en moesten we lopen. Gelukkig vonden we iemand die in staat was om de band te plakken. We waren ondertussen dicht bij die historisch plek. We zijn er heen gelopen en de omgeving bekeken. Het was daar een stuk bos, waar geen akkers waren. Ik vond er nog een nieuwe plant, die ik hier nog niet had gezien en deze stond in bloei. Toen we terug kwamen op het adres waar de band geplakt werd, was de band juist klaar en ik heb er 2000 Tsh voor gegeven. Dat is het dubbele van wat het normaal kost. 2000Tsh. is iets van 8o cent. Toen moesten we opschieten. want het schemerde al. Het laatste stuk moesten we in het donker fietsen. Het heeft tot vandaag geduurd, voor de schoenen weer droog waren.

Woensdag 19 februari, werd ik weer geconfronteerd, met het feit, dat in deze periode veel mensen weinig geld hebben om de ziekenhuis rekening te kunnen betalen. Bij heel veel kinderen vragen de ouders voortijdig ontslag, terwijl het kind nog niet beter is. Ze zien dat het kind beter is dan bij de opname. Dan hebben ze al het gevoel, dat het weer veilig is. Er was een meisje opgenomen met malaria en een ontstoken voet. De malaria was behandeld. Maar ze kreeg ook ontstoken lymfe klieren in de lies, die nog niet beter waren. Desondanks vroegen de ouders toestemming om met medicijnen naar
huis te gaan. Dan is het beter om dat maar toe te staan, want anders gaan ze zonder te betalen weg. Ik had woensdag ook een gesprek met zuster Florida om allerlei problemen van het ziekenhuis te bespreken. Het belangrijkste is eigenlijk, dat
het programma zoals Julius Nyerere dat voorgesteld had ongeveer is ingevuld. Er is nu op iedere 10 000 mensen een dispensary. Er zijn meerdere Health centers in de omgeving en er zijn veel nieuwe Districts hospitalen. Er zijn nu te
veel voorzieningen, en vaak van onvoldoende kwaliteit. Waardoor de mensen vaak pas doodziek naar het ziekenhuis worden verwezen. Bovendien probeert de overheid steeds om personeel bij de missie ziekenhuizen vandaan te halen.
Om de zoveel tijd ontvangen de werknemers een schrijven om bij de overheid te solliciteren. De arbeidsvoorwaarden zijn dan gunstiger. Om 17.00 uur kwam Grace Mlay langs. Ze is een oude verpleegkundige,  die al met pensioen had kunnen gaan. We moeten altijd even bijpraten en de stand van zaken bespreken. Ze heeft 5 kinderen en alle vijf zijn ze er in geslaagd om een universitaire opleiding te volgen. Ze hebben elkaar geholpen om het collegegeld te betalen. Ze wonen allemaal ver weg en ze zien elkaar maar één keer per jaar.

Donderdag 20 februari werd de ochtend bepaald door de opname van een bewusteloos kind. Het was ziek geworden met overgeven. Het had een bloedsuiker van 1.1 i.p.v. boven de 4. Helaas was het kind al te lang in die toestand en lukte het niet om het kind van 2 jaar weer wakker te krijgen. Na een half uur overleed ze en reanimatie mocht niet baten. Vaak hebben de mensen dan ook al kruiden gegeven, waarvan je niet weet wat het effect is.
Donderdagmiddag had ik pech. Ik ging om 17.00 uur weer fietsen en moest remmen voor een motor, die er heel hard aan kwam rijden. Ik viel en kroop overeind,. Ik ben op de fiets gestapt en nog tien kilometer verder gefietst, maar toen ik later afstapte, kon ik bijna niet meer lopen. Ik had mijn rechterbovenbeen flink gekneusd. Gelukkig is het nu weer bijna weg.

Vrijdag waren we, ik, de studenten en aan aantal andere mensen uit genodigd om naar de Mary Star of the Sea (Maria, sterre der zee) School te gaan. We werden met de schoolbus opgehaald. Ik werd echter als de belangrijkste gast onthaald. Ik heb nl. drie keer bemiddeld om bij de Stichting Imelda Nolet steun aan te vragen. Zo is er een blok gebouwd met twee klaslokalen. Er is een begin van het administratiegebouw gebouwd en er staat nu een deel voor de slaapzalen. Want het is deels een kostschool. Ik werd onthaald alsof ik de gever van het geld was. Dat was totaal bijna €18000 .
De zusters van Carolus Borromeus zijn hier de school in Ulimakafu begonnen met steun van de lokale bewoners. Op die manier is het eerste blok gebouwd. Nu hebben ze 8 klassen. Twee ervan worden als slaapzaal gebruikt met stapel
bedden. De bibliotheek wordt als studie ruimte gebruikt. Ze hebben nu 170 kinderen van de kleuter school t.e.m. de 4 de klas, 40 kinderen zijn intern. Er werd nu gevierd, dat de eerste vierde klas officieel examen had gedaan en dat ze goede resultaten hadden behaald landelijk gezien. Er werden prijzen uitgedeeld. Ik mocht de prijzen uitdelen en ik moest een
speechje geven. De bijeenkomst werd afgesloten met een lunch. Ik kreeg natuurlijk ook iets om mee te nemen naar huis.

Gisteren had ik met een man afgesproken, die ik kende als tuinman van het vroegere dokters huis. Eduard Anton. Hij woont hier10 kilometer vandaan. Hij is elektricien, maar is er niet in geslaagd een baan te vinden of een eigen
bedrijf te beginnen.
Ik ben hier om 8.00 uur vertrokken en was om 9.00 uur bij hem. Ik had éénmaal de weg moeten vragen. Mijn geheugen is wat dat betreft nog goed. Hij zat al op me te wachten. We zijn eerst gaan lopen om de omgeving te verkennen. We
liepen eerst naar een stuwmeertje, Mbawa ya Chabutwa. Ik zag inderdaad bloemen, die ik niet eerder had gezien. Er waren helaas niet veel vogels. Tot slot nam hij me mee naar een boom waar een orchidee in groeide. Maar het waren er maar twee. Dus dat was er alleen maar naar kijken en er afblijven. We liepen totaal zo’n 6.6 kilometer volgens de stappenteller.
Daarna hebben we nog wat zitten bij praten en toen ik wou vertrekken moest ik ook nog even bij zijn broer langs om die te begroeten. Zijn broer was er niet maar de schoonzus en een zoon waren bezig de tabaksplanten te verzorgen, hij
verbouwde denk ik twee hectare aan tabak. Dat wordt hier in de omgeven nog veel verbouwd. Hier en daar zie je ook zonnebloemen en probeert men ook weer katoen te verbouwen. Maar de tabak en de katoen hebben veel insecticiden nodig om goede kwaliteit te leveren. En die dingen zijn duur. Dus velen hebben niet het geld om dat te verbouwen.

Om 12. 00 uur was ik weer thuis. Bij de lunch ontstond er een conflict met de coassistenten. Ik was nog naar de kinderafdeling gaan kijken en was gefrustreerd omdat ze (niet de coassistenten) een kind van anderhalf naar huis lieten gaan, die ik er van verdacht ondervoed te zijn door een tuberculose infectie. Maar dat moest nog bevestig worden. De studenten namen me kwalijk, dat ik het kind behandelde zonder mondkapje en zonder handschoenen. Maar ik doe zoals de andere werkers en dokters hier ook doen. De handen desinfecteren en de handen wassen. Maar de studenten
zijn heel bang, dat ze via mij de MRSA bacterie oplopen. Zoals ik dat drie jaar geleden ook had.
Ik ben dat later met zuster Florida gaan bespreken en ze gaan vandaag of morgen een andere kamer voor me zoeken, zodat ik ver van de studenten blijf en dus ze geen stress meer hebben. Dat was een vervelende situatie.
Op het eind van de middag had ik een email van iemand uit Nederland  ontvangen, met de vraag uit te zoeken wat er van de geld aanvraag klopte. Ze geeft al jaren een jonge man financiële steun sinds ze met haar man hier stage liep. Nu vroeg hij weer geld, omdat zijn moeder een beroerte had gehad en nu  fysiotherapie nodig had. Maar dat kost geld. Ik ben toen naar een oud verpleegkundige gefietst om meer informatie te krijgen. Het verhaal klopte wel, maar ik denk dat er toch andere keuzes gemaakt moeten worden. Ze moeten ook hun eigen problemen oplossen.

Dat is mijn verhaal voor deze week weer. Ik ben bang dat ik er volgende week niet aan toe kom. Jullie zullen ‘t het wel merken.